PaĹacyk empirowy z parkiem
Historia zamku siÄga juĹź prawdopodobnie wieku XV, kiedy w tym miejscu staĹa twierdza. Dochowane materiaĹy pisemne na jej temat pochodzÄ z 1588 r. W wieku XVIII wybudowano tu zamek barokowy z ogrodami a ten po poĹźarze w 1823 roku zostaĹ przebudowany w stylu empirowym. W 1845 roku z siedziby szlacheckiej przeistacza siÄ w budynek administracyjny sÄ siedniej posiadĹoĹci ziemskiej. Jego stopniowa dewastacja pod najróĹźniejszym zarzÄ dzaniem trwaĹa aĹź do 1997 roku, wtedy - dziÄki miastu - zostaĹ poddany rekonstrukcji kapitalnej. UroczystoĹÄ otwarcia odnowionego zamku odbyĹa siÄ 10.1.1998. Od tego momentu moĹźna w nim korzystaÄ z luksusowych noclegów, stylowej restauracji oraz saloników na specjalne okazje. Sala obrzÄdowa na piÄtrze sĹuĹźy takĹźe jako maĹa sala koncertowa.
ChaĹupa Kotuli (Kotulova dřevěnka)
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Hálkova 4
NaleĹźy do najstarszych drewnianych budowli ludowych w CieszyĹskiem. Cembrowana chaĹupa o ksztaĹcie prostokÄ tnym, osadzona na otynkowanej ceglanej podmurówce z dachem siodĹowym pokrytym sĹomÄ , zostaĹa zbudowana w 1781 roku i naleĹźy do ostatnich przykĹadów pierwotnego budownictwa na teremach dzisiejszego Hawierzowa. Ekspozycja w ChaĹupie Kotuli prezentuje wyposaĹźenie wnÄtrz i sposób Ĺźycia na przeĹomie XIX i XX wieku w Ĺrodkowej czÄĹci ĹlÄ ska CieszyĹskiego. Pomieszczenia mieszkalne wyposaĹźone sÄ w charakterystyczne dla danej epoki meble. ZwiedzajÄ cy mogÄ obejrzeÄ szereg wyrobów ceramicznych, pochodzÄ cych z miejscowych bĹÄdowickich pracowni garncarskich. Ceramika ta wsĹawiĹa siÄ szczególnie w ostatnim jej stadium rozwoju, kiedy garncarze rozpoczÄli produkcjÄ dzbanów i innych naczyĹ z biaĹÄ glazurÄ , zdobionych kolorowymi kwiatami. CzÄĹciÄ ekspozycji jest i wiatrak.
KoĹcióĹ Ĺw. Anny
Hawierzów-Miasto, ulica GĹówna
Pierwotnie mniejsza budowla w stylu póĹşnego empiru z lat 1841 - 1845 razem z poĹoĹźonym naprzeciw zamkiem dominuje przy wjeĹşdzie do Hawierzowa. Obecny wyglÄ d jednonawowy koĹcióĹ z trzema przylegajÄ cymi apsydami uzyskaĹ w latach 1967 - 71. Z pierwotnego koĹcioĹa w niezmienionej postaci dochowaĹa siÄ oĹmioboczna wieĹźa o ksztaĹcie heĹmu z segmentowo przesklepionymi okienkami.
KoĹcióĹ Ewangelicki
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Farska
Budowla w stylu klasycystycznym z lat 1782-1784 reprezentuje na tym terenie rodzaj najwiÄkszego posttolerancyjnego koĹcioĹa. WnÄtrze z chórem i galÄriÄ na piÄtrze po obu stronach nawy posiada pĹaski strop, bogato zdobiony.
KoĹcióĹ Ĺw. MaĹgorzaty/Kostel sv. Markéty/
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Farska
Pierwotny drewniany koĹcióĹ parafialny Ĺw. MaĹgorzaty zostaĹ zbudowany prawdopodobnie w latach 1305-1335. W 1490 roku dla koĹcioĹa odlano najwiÄkszy z wspóĹczesnych dzwonów. PoniewaĹź stary drewniany koĹcióĹ nie wystarczaĹ juĹź zapotrzebowaniom bĹÄdowickiej parafii, w jego pobliĹźu wybudowano w latach 1786-1792 koĹcióĹ murowany. Chodzi o jednonawowÄ w stylu póĹşnego baroku budowlÄ z klasycystycznymi elementami.
Chroniona strefa zabytkowa Sorela
Centrum Hawierzowa, które wybudowane zostaĹo w poĹowie ubiegĹego wieku w stylu realizmu socjalistycznego, w 1992 roku ogĹoszono strefÄ zabytkowÄ , której nazwa powstaĹa jako skrót wspominanego wyĹźej stylu - Sorela. CaĹy obszar tworzy komplet zabudowaĹ mieszkalnych z jednej strony graniczÄ cy z parkiem leĹnym Stromovka, z drugiej siÄgajÄ cy aĹź po meandry rzeki Ĺucyny. W póĹnocno-zachodniej czÄĹci w skĹad strefy wchodzi zamek i koĹcióĹ Ĺw. Anny, na poĹudniowym wschodzie strefa zabytkowa zakoĹczona jest kinem Centrum. Architekci, którzy w poĹowie ubiegĹego wieku projektowali mieszkania w bĹyskawicznie rozwijajÄ cym siÄ regionie ostrawskim, nie chcieli budowaÄ nowych domów w przedwojennym "burĹźuazyjnym" stylu, dlatego teĹź poszukiwali inspiracji w czeskim odrodzeniu, o czym ĹwiadczÄ liczne gzymsy, szczyty, ⌠i sgraffita, zdobiÄ ce domy.Obszar Soreli naleĹźy do bardzo wartoĹciowych dziÄki swoim ponadczasowym rozwiÄ zaniom urbanistycznym, o wiele bliĹźszym ludziom, aniĹźeli póĹşniejsze budownictwo wielkopĹytowe.
Dom Kultury im. Petra Bezrucza
Hawierzów-Miasto, ul. GĹówna 31
Dom Kultury wchodzi w skĹad strefy zabytkowej Sorela. Jego kolaudacja odbyĹa siÄ w 1961 roku i bez wiÄkszych remontów sĹuĹźyĹ swoim celom do 2001 roku, kiedy to zostaĹ poddany remontowi kapitalnemu. Dom Kultury skĹada siÄ z duĹźej i maĹej (kukieĹkowej) sali, rastauracji, mini galerii, znajduje siÄ w nim takĹźe Miejski oĹrodek Kkltury. Autorem kamiennej rzeĹşby przed budynkiem jest artysta rzeĹşbiarz Vladimír Navrátil.
Kino Radost
Hawierzów-Miasto, ul. Alšova 11
NaleĹźy do najbardziej typowych obiektów zabytkowej strefy Sorela. Z pierwiastków stylu odrodzenia poĹudniowoczeskiego, inspirowanych architekturÄ historycznego Telcza, Pisku czy Czeskich Budziejowic skorzystaĹ podczas projektowania inĹź. arch. V. Meduna. To wĹaĹnie w kinie Radost w 1955 roku otrzymaĹ Hawierzów akt erekcyjny i insygnia miasta.
Park dziecka
Park zabaw dla dzieci miÄdzy ulicami Fibicha i Beethovena w centrum Hawierzowa powstaĹ na wzór odpowiedniego parku w Szwecji. Chodzi o jeden z najwiÄkszych placów zabaw dla dzieci w Republice Czeskiej. Liczne huĹtawki, piaskownice i inne atrakcje speĹniajÄ europejskie normy bezpieczeĹstwa i mogÄ z nich korzystaÄ dzieci do lat 15.
Pomnik tragedii Ĺźywocickiej
Hawierzów-Ĺťywocice, ul. Padlých hrdinů 47
Ten znaczÄ cy pomnik walki z faszyzmem przypomina tragiczne wydarzenie z 6 sierpnia 1944, kiedy gestapo zamordowaĹo 36 obywateli Ĺťywocic, Suchej Górnej i Dolnej oraz Cierlicka Dolnego w odwet za strzelaninÄ, do której doszĹo dwa dni wczeĹniej w gospodzie Ĺźywocickiej miÄdzy czĹonkami gestapo a partyzantami z grupy KamiĹskiego.
Dwumetrowa postaÄ matki z dzieckiem w ramionach, nachylajÄ cej siÄ nad polegĹym mÄĹźem powstaĹ w 1949 roku z dĹuta karwiĹskiego artysty rzeĹşbiarza Franciszka Ĺwidra. Podczas rekonstrukcji pomnika w 1984 roku zbudowano w jego sÄ siedztwie nowy parterowy budynek wyĹoĹźony w caĹoĹci kamieniem i nowe dostojne wejĹcie. W budynku znajduje siÄ staĹa ekspozycja Muzeum Ziemi CieszyĹskiej (Muzea Těšínska) pt."Okupacja i ruch oporu w CieszyĹskiem w latach 1938-1945", uzupeĹniana wystawami tematycznymi.
Pomnik przyrody Meandry Ĺucyny
Meandry rzeki Ĺucyny zostaĹy ogĹoszone pomnikiem przyrody w 1992 roku. GĹównym przedmiotem ochrony jest tu nieuregulowany bieg rzeki Ĺucyny, który prowadzi przez liczne zakola rzeczne (meandry) w kilkumetrowych namuliskach bĹotnych. W ten sposób nieujarzmiona rzeka umoĹźliwia dalszy rozwój meandrów rzecznych, które nieustannie zmieniajÄ swoje poĹoĹźenie i ksztaĹt. Podczas drÄ Ĺźenia koryta Ĺucyna tworzy ĹoĹźysko rzeki z bogatÄ mozaikÄ miejsc z namuliskami, regularnie przeplatajÄ cymi siÄ kaskadami i gĹÄbiami wypeĹnionymi pniami drzew, wysepkami Ĺźwirowymi oraz podmytymi drzewami z zaroĹli brzegowych. Resztki lasów ĹÄgowych z bogatÄ faunÄ i florÄ .
Historia zamku siÄga juĹź prawdopodobnie wieku XV, kiedy w tym miejscu staĹa twierdza. Dochowane materiaĹy pisemne na jej temat pochodzÄ z 1588 r. W wieku XVIII wybudowano tu zamek barokowy z ogrodami a ten po poĹźarze w 1823 roku zostaĹ przebudowany w stylu empirowym. W 1845 roku z siedziby szlacheckiej przeistacza siÄ w budynek administracyjny sÄ siedniej posiadĹoĹci ziemskiej. Jego stopniowa dewastacja pod najróĹźniejszym zarzÄ dzaniem trwaĹa aĹź do 1997 roku, wtedy - dziÄki miastu - zostaĹ poddany rekonstrukcji kapitalnej. UroczystoĹÄ otwarcia odnowionego zamku odbyĹa siÄ 10.1.1998. Od tego momentu moĹźna w nim korzystaÄ z luksusowych noclegów, stylowej restauracji oraz saloników na specjalne okazje. Sala obrzÄdowa na piÄtrze sĹuĹźy takĹźe jako maĹa sala koncertowa.
ChaĹupa Kotuli (Kotulova dřevěnka)
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Hálkova 4
NaleĹźy do najstarszych drewnianych budowli ludowych w CieszyĹskiem. Cembrowana chaĹupa o ksztaĹcie prostokÄ tnym, osadzona na otynkowanej ceglanej podmurówce z dachem siodĹowym pokrytym sĹomÄ , zostaĹa zbudowana w 1781 roku i naleĹźy do ostatnich przykĹadów pierwotnego budownictwa na teremach dzisiejszego Hawierzowa. Ekspozycja w ChaĹupie Kotuli prezentuje wyposaĹźenie wnÄtrz i sposób Ĺźycia na przeĹomie XIX i XX wieku w Ĺrodkowej czÄĹci ĹlÄ ska CieszyĹskiego. Pomieszczenia mieszkalne wyposaĹźone sÄ w charakterystyczne dla danej epoki meble. ZwiedzajÄ cy mogÄ obejrzeÄ szereg wyrobów ceramicznych, pochodzÄ cych z miejscowych bĹÄdowickich pracowni garncarskich. Ceramika ta wsĹawiĹa siÄ szczególnie w ostatnim jej stadium rozwoju, kiedy garncarze rozpoczÄli produkcjÄ dzbanów i innych naczyĹ z biaĹÄ glazurÄ , zdobionych kolorowymi kwiatami. CzÄĹciÄ ekspozycji jest i wiatrak.
KoĹcióĹ Ĺw. Anny
Hawierzów-Miasto, ulica GĹówna
Pierwotnie mniejsza budowla w stylu póĹşnego empiru z lat 1841 - 1845 razem z poĹoĹźonym naprzeciw zamkiem dominuje przy wjeĹşdzie do Hawierzowa. Obecny wyglÄ d jednonawowy koĹcióĹ z trzema przylegajÄ cymi apsydami uzyskaĹ w latach 1967 - 71. Z pierwotnego koĹcioĹa w niezmienionej postaci dochowaĹa siÄ oĹmioboczna wieĹźa o ksztaĹcie heĹmu z segmentowo przesklepionymi okienkami.
KoĹcióĹ Ewangelicki
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Farska
Budowla w stylu klasycystycznym z lat 1782-1784 reprezentuje na tym terenie rodzaj najwiÄkszego posttolerancyjnego koĹcioĹa. WnÄtrze z chórem i galÄriÄ na piÄtrze po obu stronach nawy posiada pĹaski strop, bogato zdobiony.
KoĹcióĹ Ĺw. MaĹgorzaty/Kostel sv. Markéty/
Hawierzów-BĹÄdowice, ul. Farska
Pierwotny drewniany koĹcióĹ parafialny Ĺw. MaĹgorzaty zostaĹ zbudowany prawdopodobnie w latach 1305-1335. W 1490 roku dla koĹcioĹa odlano najwiÄkszy z wspóĹczesnych dzwonów. PoniewaĹź stary drewniany koĹcióĹ nie wystarczaĹ juĹź zapotrzebowaniom bĹÄdowickiej parafii, w jego pobliĹźu wybudowano w latach 1786-1792 koĹcióĹ murowany. Chodzi o jednonawowÄ w stylu póĹşnego baroku budowlÄ z klasycystycznymi elementami.
Chroniona strefa zabytkowa Sorela
Centrum Hawierzowa, które wybudowane zostaĹo w poĹowie ubiegĹego wieku w stylu realizmu socjalistycznego, w 1992 roku ogĹoszono strefÄ zabytkowÄ , której nazwa powstaĹa jako skrót wspominanego wyĹźej stylu - Sorela. CaĹy obszar tworzy komplet zabudowaĹ mieszkalnych z jednej strony graniczÄ cy z parkiem leĹnym Stromovka, z drugiej siÄgajÄ cy aĹź po meandry rzeki Ĺucyny. W póĹnocno-zachodniej czÄĹci w skĹad strefy wchodzi zamek i koĹcióĹ Ĺw. Anny, na poĹudniowym wschodzie strefa zabytkowa zakoĹczona jest kinem Centrum. Architekci, którzy w poĹowie ubiegĹego wieku projektowali mieszkania w bĹyskawicznie rozwijajÄ cym siÄ regionie ostrawskim, nie chcieli budowaÄ nowych domów w przedwojennym "burĹźuazyjnym" stylu, dlatego teĹź poszukiwali inspiracji w czeskim odrodzeniu, o czym ĹwiadczÄ liczne gzymsy, szczyty, ⌠i sgraffita, zdobiÄ ce domy.Obszar Soreli naleĹźy do bardzo wartoĹciowych dziÄki swoim ponadczasowym rozwiÄ zaniom urbanistycznym, o wiele bliĹźszym ludziom, aniĹźeli póĹşniejsze budownictwo wielkopĹytowe.
Dom Kultury im. Petra Bezrucza
Hawierzów-Miasto, ul. GĹówna 31
Dom Kultury wchodzi w skĹad strefy zabytkowej Sorela. Jego kolaudacja odbyĹa siÄ w 1961 roku i bez wiÄkszych remontów sĹuĹźyĹ swoim celom do 2001 roku, kiedy to zostaĹ poddany remontowi kapitalnemu. Dom Kultury skĹada siÄ z duĹźej i maĹej (kukieĹkowej) sali, rastauracji, mini galerii, znajduje siÄ w nim takĹźe Miejski oĹrodek Kkltury. Autorem kamiennej rzeĹşby przed budynkiem jest artysta rzeĹşbiarz Vladimír Navrátil.
Kino Radost
Hawierzów-Miasto, ul. Alšova 11
NaleĹźy do najbardziej typowych obiektów zabytkowej strefy Sorela. Z pierwiastków stylu odrodzenia poĹudniowoczeskiego, inspirowanych architekturÄ historycznego Telcza, Pisku czy Czeskich Budziejowic skorzystaĹ podczas projektowania inĹź. arch. V. Meduna. To wĹaĹnie w kinie Radost w 1955 roku otrzymaĹ Hawierzów akt erekcyjny i insygnia miasta.
Park dziecka
Park zabaw dla dzieci miÄdzy ulicami Fibicha i Beethovena w centrum Hawierzowa powstaĹ na wzór odpowiedniego parku w Szwecji. Chodzi o jeden z najwiÄkszych placów zabaw dla dzieci w Republice Czeskiej. Liczne huĹtawki, piaskownice i inne atrakcje speĹniajÄ europejskie normy bezpieczeĹstwa i mogÄ z nich korzystaÄ dzieci do lat 15.
Pomnik tragedii Ĺźywocickiej
Hawierzów-Ĺťywocice, ul. Padlých hrdinů 47
Ten znaczÄ cy pomnik walki z faszyzmem przypomina tragiczne wydarzenie z 6 sierpnia 1944, kiedy gestapo zamordowaĹo 36 obywateli Ĺťywocic, Suchej Górnej i Dolnej oraz Cierlicka Dolnego w odwet za strzelaninÄ, do której doszĹo dwa dni wczeĹniej w gospodzie Ĺźywocickiej miÄdzy czĹonkami gestapo a partyzantami z grupy KamiĹskiego.
Dwumetrowa postaÄ matki z dzieckiem w ramionach, nachylajÄ cej siÄ nad polegĹym mÄĹźem powstaĹ w 1949 roku z dĹuta karwiĹskiego artysty rzeĹşbiarza Franciszka Ĺwidra. Podczas rekonstrukcji pomnika w 1984 roku zbudowano w jego sÄ siedztwie nowy parterowy budynek wyĹoĹźony w caĹoĹci kamieniem i nowe dostojne wejĹcie. W budynku znajduje siÄ staĹa ekspozycja Muzeum Ziemi CieszyĹskiej (Muzea Těšínska) pt."Okupacja i ruch oporu w CieszyĹskiem w latach 1938-1945", uzupeĹniana wystawami tematycznymi.
Pomnik przyrody Meandry Ĺucyny
Meandry rzeki Ĺucyny zostaĹy ogĹoszone pomnikiem przyrody w 1992 roku. GĹównym przedmiotem ochrony jest tu nieuregulowany bieg rzeki Ĺucyny, który prowadzi przez liczne zakola rzeczne (meandry) w kilkumetrowych namuliskach bĹotnych. W ten sposób nieujarzmiona rzeka umoĹźliwia dalszy rozwój meandrów rzecznych, które nieustannie zmieniajÄ swoje poĹoĹźenie i ksztaĹt. Podczas drÄ Ĺźenia koryta Ĺucyna tworzy ĹoĹźysko rzeki z bogatÄ mozaikÄ miejsc z namuliskami, regularnie przeplatajÄ cymi siÄ kaskadami i gĹÄbiami wypeĹnionymi pniami drzew, wysepkami Ĺźwirowymi oraz podmytymi drzewami z zaroĹli brzegowych. Resztki lasów ĹÄgowych z bogatÄ faunÄ i florÄ .